Et fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar, artan maliyetler ve haksız rekabet Erzurum'daki sektör paydaşlarını bir araya getirdi.
Erzurum Kasaplar Odası Başkanı Kenan Ejder, Erzurum Ticaret Borsası (ETB) Başkanı Hakan Oral, et üreticileri ve sektör temsilcilerinin katıldığı toplantıya; Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün görevlendirdiği personel, Ticaret İl Müdürlüğü yetkilileri ile Erzurum İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Kadir Ürüşan da katıldı.
"Sektörde İstikrarlı Bir Fiyat Yapısı Yok" Toplantıda konuşan Kasaplar Odası Başkanı Kenan Ejder, et sektöründe uzun süredir istikrarlı bir fiyat yapısının bulunmadığını belirterek, sektörün iç dinamikleri bilinmeden yapılan değerlendirmelerin kamuoyunu yanılttığını söyledi.
Et satışı yapan işyerlerinin ciddi maliyetlerle faaliyet gösterdiğine dikkat çeken Ejder, maliyet hesabını örnekle anlattı: "Bir kilo eti 550 TL'ye aldığımızda, kira, elektrik, personel, vergi, fire ve diğer giderlerle birlikte yaklaşık yüzde 10 maliyet ekleniyor.
Bu da etin kasaba maliyetini 605 TL'ye çıkarıyor. Bu rakamın altında satış sürdürülebilir değildir." "Geçmişini Bilmeyen Geleceğini Çizemez" Erzurum'un geçmişte hayvancılıkta Türkiye'nin önde gelen illerinden biri olduğunu hatırlatan Ejder, şu ifadeleri kullandı: "1970'li ve 1980'li yıllarda Erzurum'dan birçok ülkeye et ihracatı yapılıyordu.
Bugün ise üzülerek söylüyorum ki Erzurum'da hayvancılık bitme noktasına geldi.
Geçmişini bilmeyen geleceğini çizemez. Üretimden uzaklaştık, bunun bedelini bugün işsizlikle ödüyoruz." Haksız Rekabet Vurgusu: "Esnaf Mağdur" Gündemlerinin haksız rekabet olduğunu vurgulayan Ejder, halk pazarlarında satılan etlerin kasap esnafını zor durumda bıraktığını belirtti: "Bugün danayı 610 TL'ye kesiyoruz, 12 lira 50 kuruş kesim ücreti ödüyoruz. Halk pazarlarında 450 TL'ye kıyma satılıyor, biz ise maliyetler nedeniyle 750 TL'ye kıyma satmak zorunda kalıyoruz.
Bizim esnafımız kaliteli ve denetimli et satıyor." Ejder, Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve ilgili tüm kurumlara çağrıda bulunarak denetimlerin artırılmasını istedi. Deri Sorunu ve Belediye Çağrısı Kasaplar Odası Başkanı, günlük ortalama 15 hayvan kesimi yapıldığını ancak kesim sayısının azlığı nedeniyle dericilerin gelmediğini, bu yüzden koyun derilerinin çöpe atıldığını söyledi.
Ejder, bu konuda Büyükşehir Belediye Başkanı'na da çağrıda bulundu. Teknik Gerçekler: Kemik, Fire ve Randıman Kasaplar Odası Yönetim Kurulu Üyesi Birol Şuları, kemiksiz et maliyetine ilişkin teknik bilgileri paylaştı: "Kargaz etinin canlı ağırlığı 210 kilo. Tartım sonrası 5 kilo düşülüyor, net 205 kilo kalıyor. Bir hayvan ortalama yüzde 20 kemik verir, buna fire dahil değildir. Kol kemiksizdir ancak genel randıman bu oranlar üzerinden hesaplanır." Sektör temsilcileri, kemiksiz etin ham maddesinin canlı hayvan olduğunu, kemik oranı, fire, kesim ücreti, işçilik, kira, enerji ve vergi giderleri eklendiğinde kemiksiz etin gerçek maliyetinin ortaya çıktığını vurguladı. Esnafın Sesi: "Biz de Ucuz Et Satmak İsteriz" Emirgan Et Ürünleri Satış Mağazası işletmecisi Selami Baytak ise esnafın yaşadığı zorlukları şu sözlerle dile getirdi: "Alışımız belli, satışımız belli. Biz de net fiyat istiyoruz. Elbette ucuz et satmak isteriz ancak haksız rekabet başladığında kesilmek zorunda kalıyoruz.
Belediyede kesimde maliyet yok ama bizde stopaj, vergi ve giderler var." ETB Başkanı Oral: "Kısır Bir Ekonomik Döngü İçindeyiz" Erzurum Ticaret Borsası Başkanı Hakan Oral, sektörde sağlıklı rekabetin olmadığını ve maliyetlerin her geçen gün arttığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: "Sektör kısır bir ekonomik döngü içinde. Hayvancılığın gerilemesi ve ekonomik problemler üreticiyi ve esnafı çıkmaza soktu." Oral, fiyatlara ilişkin şu bilgileri paylaştı: • Dana kargaz alış fiyatı: 615 TL • Borsa kemikli dana–sığır alış fiyatı: 510 TL • Ortalama yüzde 20 kemik farkı sonrası • Kemiksiz etin maliyeti yaklaşık 750 TL'ye ulaşıyor "Bu maliyetlerle biz bu eti kaça satacağız?" sorusu toplantının ortak mesajı oldu.
Ortak Talep: Denetim ve Fiyat Dengesi Toplantının sonunda sektör paydaşları, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün denetimlerini artırması, kayıt dışı satışların önlenmesi ve et piyasasında adil, sürdürülebilir bir fiyat dengesi oluşturulması çağrısında bulundu.