1. İsrail’in BM’den İhraç Edilmelidir.

Birleşmiş Milletler Şartı’na göre:

Madde 6: Bir üye devlet BM ilkelerini sürekli olarak ihlal ederse, Güvenlik Konseyi’nin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından üyelikten çıkarılabilir.

Bu ne demek? İsrail’in BM’den ihraç edilmesi için önce BM Güvenlik Konseyinin tavsiyesi gerekir. Ancak burada ABD gibi daimi üyeler veto hakkını kullanarak bunu engelleyebilir. Bu yüzden İsrail’in BM’den çıkarılması teorik olarak mümkün olsa da siyasi olarak çok zordur.

2. Netanyahu’nun Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (UCM) Yargılanması Netanyahu gibi bir devlet başkanının yargılanabilmesi için birkaç yol vardır: UCM’nin yetkisi: İsrail UCM’ye taraf değil; ama Filistin taraf olduğu için Filistin topraklarında işlenen suçlar UCM’nin yetkisine girer. Savaş suçu, insanlığa karşı suç veya soykırım gibi suçlardan soruşturma açılabilir. UCM Savcılığı hâlihazırda İsrail ve Hamas’ın 7 Ekim 2023 sonrası eylemleriyle ilgili ön soruşturma yürütüyor. Netanyahu da bu kapsamda şüpheli olabilir.

Ek olarak: Uluslararası Adalet Divanı (UAD) ise devletleri yargılar, bireyleri değil. Bireylerin yargılanacağı merci UCM’dir. Eğer Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarsa, taraf devletler onu yakalayıp Lahey’e teslim etmekle yükümlü olur.

Özetle: İsrail’in BM’den atılması hukuken mümkün ama ABD vetosu nedeniyle fiilen çok zor. Netanyahu’nun UCM’de yargılanması ise hukuken çok daha gerçekçi ve olasıdır. Savaş suçu, insanlığa karşı suç ve soykırım gibi suçlamalarla dava açılabilir. Bunun için güçlü uluslararası baskı, devletlerin delil paylaşımı ve sivil toplumun desteği çok önemlidir.