KONDA Barometresi: ‘Sıfır gün harcaması’ Türkiye’nin yeni normu

KONDA’nın Eylül 2025 Barometresi’ne göre katılımcıların yüzde 78’i maaşlarını aldıkları gün ya da hemen sonrasında harcadıklarını belirtti. “Sıfır gün harcaması” en yaygın tüketim davranışı olarak öne çıkarken, yüzde 38’lik kesim “her zaman maaşımı alır almaz bitiriyorum” dedi. Diğer davranış biçimleri olan “küçük ödül”, “alışveriş terapisi” ve “gösterişçi harcama” ise daha düşük oranlarda tercih ediliyor.

KONDA Araştırma’nın Eylül 2025 tarihli Barometre raporu, ekonomik baskılar altında şekillenen tüketici davranışlarının çarpıcı bir resmini ortaya koydu. Araştırmaya göre çalışanların büyük kısmı maaşlarını aldıkları gün ya da hemen sonrasında tüketiyor. Bu durumu tanımlayan "sıfır gün harcaması" davranışı toplumda en yaygın eğilim olarak öne çıkıyor. Katılımcıların yüzde 78’i bu tüketim alışkanlığını bir şekilde sergilediklerini ifade ederken, yüzde 38’i ise “her zaman maaşımı alır almaz bitiriyorum” diyor.

SIFIR GÜN HARCAMASI NEDİR? Raporda “sıfır gün harcaması” kavramı; maaş alındığı gün yapılan yüksek düzeyli harcamalar, yani paranın hiç bekletilmeden harcanması eğilimi olarak tanımlanıyor. Özellikle sabit ve düşük gelir gruplarında bu durum zorunlu harcamalara yetişebilme çabasının bir sonucu olarak öne çıkıyor. Araştırma, hane halkı bütçelerinin maaşla birlikte anında dağıldığını, tasarrufun ise neredeyse mümkün olmadığını gösteriyor. DİĞER TÜKETİM DAVRANIŞLARI GERİDE KALDI KONDA verilerine göre tüketicilerin en sık başvurduğu davranış biçimi sıfır gün harcaması olurken, “küçük ödül anlayışı” yüzde 14’lük düzenli tekrar oranıyla ikinci sırada yer aldı. Tüketicilerin sadece yüzde 5’i her zaman “kendimi ödüllendirmek için alışveriş yaparım” diyor. “Alışveriş terapisi”, “intikam harcaması”, “felaket harcaması” ve “gösterişçi yönetim” gibi diğer kavramlar ise büyük oranda katılımcıların “hiçbir zaman” tercih etmediği davranışlar olarak öne çıktı.

Küçük Ödül Anlayışı: Katılımcıların %46’sı hiç yapmadığını, %5’i ise her zaman yaptığını belirtti. Alışveriş Terapisi: Yüzde 69 bu davranışı hiç sergilemediğini söyledi. Gösterişçi Harcama: Yüzde 74’lük büyük bir kesim bu eğilime tamamen uzak. Veriler, özellikle düşük ve orta gelir grubundaki bireylerin her geçen ay daha fazla ekonomik baskı altında kaldığını ve harcama davranışlarının zorunluluklar doğrultusunda şekillendiğini gösteriyor. KONDA Araştırma’nın sosyal medya açıklamasında da şu değerlendirme yer aldı:

“Ekonomik koşulların baskısıyla en yaygın tüketici davranışı yüzde 78 ile sıfır gün harcaması oluyor. Çalışan kesimin büyük bir bölümü maaşını alır almaz bitiriyor. Bu tüketim davranışına sahip bireylerin yüzde 38’i 'her zaman maaşım alır almaz bitiyor' diyor.”