Ramazan’da Gün Boyu Yorgunluğun Nedeni Açlık Değil: Sahur ve İftar Hataları Zihni Yavaşlatıyor

Ramazan ayında uzun süreli açlık ve susuzluk doğru planlanmadığında yalnızca vücudu etkilemiyor, dikkat ve odağı da etkiliyor. Gün içinde yaşanan dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve odaklanma güçlüğü çoğu zaman açlığa bağlanıyor. Oysa temel neden çoğu zaman hatalı beslenme alışkanlıkları oluyor. Özellikle sahur ve iftarda yapılan yanlış tercihler gün boyu süren zihinsel dalgalanmalara yol açabiliyor.

Ramazan boyunca değişen öğün düzeni kan şekeri dengesini doğrudan etkiliyor. Ani yükselen ve hızla düşen kan şekeri, gün içinde halsizlik, baş ağrısı ve konsantrasyon güçlüğü ile kendini gösteriyor. Bu tablo özellikle çalışan bireylerde ve öğrencilerde performans kaybına neden oluyor. İftarda aşırı karbonhidrat ve şeker içeren besinlerin tercih edilmesi kısa süreli bir enerji artışı sağlıyor ancak sonrasında hızlı bir düşüşe yol açıyor. Bu dalgalanma zihinsel berraklığı olumsuz etkiliyor.

Kan Şekeri Dalgalanmaları Zihni Etkiliyor Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, iftar ve sahur tercihlerinin gün içindeki zihinsel performansı doğrudan etkilediğini belirterek “İftarda aşırı karbonhidrat ve şeker tüketimi kan şekerini hızla yükseltiyor, ardından gelen ani düşüş ise halsizlik, baş ağrısı ve odaklanma güçlüğüne yol açıyor.” diyor. Sahurda yalnızca beyaz ekmek, hamur işi ya da şekerli gıdalarla yapılan bir öğün günün erken saatlerinde enerji düşüşüne yol açıyor. Uzun süre tokluk sağlamayan bu besinler, kan şekerinin gün içinde daha hızlı gerilemesine neden oluyor. “Kompleks karbonhidrat, yeterli protein ve sağlıklı yağ içeren bir sahur öğünü kan şekerini daha stabil tutuyor” diyen Dyt. Demir, dengeli bir içeriğin dikkat süresini uzattığını ve gün boyu daha istikrarlı bir enerji sağladığını ifade ediyor.

Sıvı Eksikliği Odak Süresini Kısaltıyor Ramazan’da en sık ihmal edilen konulardan biri yeterli sıvı alımıdır. İftar ile sahur arasında su tüketiminin yetersiz kalması ertesi gün dikkat süresinin kısalmasına, unutkanlık ve dalgınlık hissinin artmasına neden oluyor. Aşırı kafein tüketimi ise vücuttan su atımını artırarak bu etkiyi daha da belirginleştiriyor. Dyt. Deniz Ayşen Demir, “Susuzluk yalnızca fiziksel yorgunluk oluşturmuyor. Hafif düzeydeki sıvı kaybı bile zihinsel performansı etkileyebiliyor. Bu nedenle iftar ile sahur arasında su tüketimi bilinçli şekilde planlanmalıdır” ifadelerini kullanıyor.

Ağır İftar Rehavete Yol Açıyor İftarda aşırı yağlı ve kızartılmış besinlerin tercih edilmesi sindirim sistemini zorlayarak vücudun kan akışını sindirime yönlendirmesine neden oluyor. Bu durum yemek sonrası rehavet ve uyku hali oluşturuyor. Ayrıca aşırı porsiyon tüketimi uyku kalitesini düşürüyor; bölünen ya da yetersiz uyku ise ertesi gün dikkat, karar verme ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyerek tepki süresini uzatıyor. “Ramazan’da ölçülü beslenmek yalnızca kilo kontrolü için değil zihinsel performans için de önem taşıyor” diyen Dyt. Demir, düzenli uyku saatleri oluşturmanın ve porsiyon kontrolü sağlamanın odak süresini korumada belirleyici rol oynadığını vurguluyor.

Ramazan’da Dikkat Dağınıklığına Karşı 5 Önlem Dyt. Deniz Ayşen Demir, Ramazan ayında dikkat ve odak süresini korumak için şu önerilerde bulunuyor: Sahurda kompleks karbonhidrat, protein ve sağlıklı yağ içeren dengeli bir öğün tercih edin. İftarda porsiyon kontrolü yapın ve yemeği yavaş tüketin. Şekerli ve rafine karbonhidrat içeriği yüksek besinleri sınırlandırın. İftar ile sahur arasındaki sürede su tüketimini dengeli şekilde planlayın. Akşam saatlerinde aşırı kafein tüketiminden kaçının ve düzenli uyku saatleri oluşturun.

Farkındalık Çağrısı Sahur ve iftarın bilinçli planlanması kan şekerinin dengede kalmasına yardımcı olurken dikkat süresini de koruyor. Buna karşılık dengesiz beslenme gün boyu süren halsizlik ve odak kaybına neden olabiliyor. Çamlıca Erdem Hastanesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, Ramazan sürecinde doğru beslenme alışkanlıklarının önemine dikkat çekerek “Uzun süreli açlıkta önemli olan yalnızca tok kalmak değil, dengeli bir enerji sağlamaktır. Sahur ve iftarda yapılan doğru tercihler hem bedensel hem zihinsel performansı destekler” diyor.