Uzmanlardan Ailelere Miyopi Uyarısı: Risk Artıyor

Dünya genelinde miyopi vakaları giderek artarken, uzmanlar bu durumu artık küresel bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendiriyor. Özellikle çocuk yaş grubunda miyopi görülme sıklığındaki artış dikkat çekiyor. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ayhan Önal, son yıllarda miyopi başlangıç yaşının belirgin şekilde düştüğünü belirterek ebeveynleri erken önlem konusunda uyardı. Op. Dr. Ayhan Önal, çocuklarda miyopinin artık yalnızca genetik faktörlerle açıklanamayacağını vurgulayarak, modern yaşam alışkanlıklarının göz sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Miyopi Artık Sadece Genetik Değil, Yaşam Tarzı Sorunu Geçmişte miyopinin en önemli nedeni genetik yatkınlık olarak görülürken, günümüzde çocukların yaşam biçimindeki değişiklikler tabloyu önemli ölçüde değiştirmiş durumda. Op. Dr. Ayhan Önal konunun ciddiyetini şu sözlerle aktarıyor: “Dünya Sağlık Örgütü verileri, 2050 yılında dünya nüfusunun yaklaşık yarısının miyop olacağını öngörüyor. Okul öncesi grupta uzağı görme bozukluklarının hızla arttığını gözlemliyoruz. Bunun temel nedeni, çocukların giderek yakın odaklı bir dünyaya hapsolmasıdır.” Uzmanlara göre özellikle erken yaşta yoğun yakın mesafe kullanımı, göz gelişimini doğrudan etkileyebiliyor.

Tablet ve Telefon Göz Numarasını Artırır mı? Ebeveynlerin en sık yönelttiği sorulardan biri de dijital ekranların miyopi üzerindeki etkisi. Op. Dr. Ayhan Önal bu konuyu şu şekilde açıklıyor: “Tek suçlu ekran ışığı değil. Miyopiyi tetikleyen asıl faktör; uzun süre yakın mesafeye odaklanma ve yetersiz gün ışığı maruziyetidir. Çocuklar küçük bir ekrana çok yakından ve uzun süre baktıklarında, göz küresi bu yakın mesafeye uyum sağlamak için boyuna uzamaya başlar. Göz küresi uzadıkça görüntü retinanın önüne düşer ve uzağı görememe gelişir. Yani yoğun tablet kullanımı, gözün yanlış bir gelişim rotasına girmesine neden olabilir.”

Açık Havada Vakit Geçirmeyen Çocuklar Risk Altında Miyopiyle mücadelede en etkili koruyucu faktörlerden biri doğal gün ışığıdır. Kapalı ortam yaşamı çocuk göz sağlığı üzerinde önemli bir riskler oluşturabiliyor. Yapılan bilimsel çalışmalar, gün ışığının gözün uzamasını baskılayan dopamin salınımını desteklediğini gösteriyor. Dört duvar arasında, çoğunlukla yapay ışık altında büyüyen çocuklarda miyopi riski belirgin şekilde artıyor. Uzmanlara göre günde en az 2 saat açık havada gün ışığına maruz kalmak, miyopi gelişme riskini anlamlı ölçüde azaltabiliyor.

Erken Miyopi Hangi Belirtilerle Anlaşılabilir? Çocuklar çoğu zaman görme sorunlarını fark edip ifade edemeyebilir. Bu nedenle ebeveynlerin bazı davranış değişikliklerine dikkat etmesi gerekiyor. Şu belirtiler miyopi açısından uyarıcı olabilir: Televizyona veya tahtaya yaklaşma isteği Gözleri kısarak bakma Baş ağrısı şikayeti Ders sırasında dikkat dağınıklığı Kitap veya ekranı çok yakından tutma Bu bulguların varlığında göz muayenesinin geciktirilmemesi öneriliyor.

Miyopiyi Önlemek İçin Ebeveynlere 3 Altın Kural Miyopi riskini azaltmak için günlük yaşamda uygulanabilecek basit ama etkili önlemler bulunuyor. Op. Dr. Ayhan Önal ailelere şu önerilerde bulunuyor:

Düzenli Ekran Molası Uzun süreli yakın odaklanma, çocuklarda göz kaslarının sürekli kasılı kalmasına ve göz yorgunluğunun artmasına neden olabilir. Bu nedenle dijital cihaz kullanımında düzenli mola alışkanlığı büyük önem taşır. Uzmanlar, her 20 dakikalık ekran kullanımının ardından en az 20 saniye boyunca uzağa bakılmasını öneriyor. Bu kısa mola, göz kaslarının gevşemesine yardımcı olurken odaklanma stresini azaltarak miyopi gelişim riskini sınırlamaya katkı sağlayabilir. Aynı zamanda ekran kullanım sürelerinin yaşa uygun şekilde sınırlandırılması ve kesintisiz uzun kullanımın önlenmesi öneriliyor.

Oda Aydınlatması Çocukların ders çalıştığı veya dijital ekran kullandığı ortamın aydınlatma koşulları, göz konforu açısından önemli bir rol oynar. Loş veya yetersiz aydınlatılmış ortamlarda uzun süre yakın mesafeye odaklanmak, göz kaslarının daha fazla efor harcamasına neden olarak göz yorgunluğunu artırabilir. Uzmanlar, çalışma ortamında ışığın doğrudan göze gelmemesi ancak çalışma yüzeyini homojen şekilde aydınlatması gerektiğini belirtiyor. Özellikle tek noktadan gelen sert ışık yerine, odaya dengeli yayılan bir aydınlatma tercih edilmesi öneriliyor. Op. Dr. Ayhan Önal, ebeveynlere şu uyarıda bulunuyor:  “Çocukların ders çalıştığı ortam ne çok loş ne de göz kamaştıracak kadar parlak olmalıdır. Uygun aydınlatma, yakın çalışma sırasında gözlerin daha az yorulmasına yardımcı olur ve görsel konforu destekler.”

Miyopi Erken Fark Edilirse Kontrol Altına Alınabilir Miyopinin erken tanı ve doğru yaşam alışkanlıklarıyla ilerlemesinin yavaşlatılabileceğini belirten Op. Dr. Ayhan Önal sözlerini şöyle tamamlıyor: “Çocukluk çağında başlayan miyopi, ilerleyen yaşlarda yüksek numaralara ulaşabilir. Ancak erken farkındalık, düzenli takip ve doğru ekran alışkanlıklarıyla bu süreci kontrol altına almak mümkündür. Ebeveynlerin bilinçli yaklaşımı, çocukların gelecekteki göz sağlığı için kritik rol oynar.”